Jakie witaminy i suplementy dobrze wpływają na serce psa?

Spis treści

1. Najczęstsze choroby serca u psów
2. Niewydolność serca u psa – objawy i przyczyny
3. Arytmia serca u psa
4. Wady wrodzone
5. Jak dbać o serce psa?
6. Regularne badania
7. Dieta wspierająca serce psa
8. Aktywność fizyczna
9. Po czym poznać problemy psa z sercem?
10. Jakie witaminy wpływają na serce psa?
11. Tauryna
12. L-karnityna
13. Kwasy tłuszczowe omega-3
14. Witaminy dla psa – recepta na zdrowie
15. Suplementy na serce dla psa – kiedy należy je podawać
16. Kiedy warto zacząć podawać suplementy na serce dla psa?
17. Suplementy na serce dla psa – konsultacja z weterynarzem
18. Czy każdy pies potrzebuje suplementów na serce?
19. Jakie składniki są najważniejsze dla psiego serca?
20. Ile żyje pies chory na serce?

Kondycja serca wpływa na funkcjonowanie całego organizmu psa. W przeciwdziałaniu chorobom układu krążenia u czworonogów ważną rolę odgrywają zbilansowana dieta i regularna, umiarkowana aktywność fizyczna. Zdrowie serca psa mogą wspomóc również odpowiednio dobrane witaminy i suplementy diety. Pozwalają one uchronić serce przed uszkodzeniami, poprawić jego wydolność i unormować rytm. Podpowiadamy, jakie suplementy na serce mogą być przydatne dla psa.

Najczęstsze choroby serca u psów

Chociaż choroby serca u psów najczęściej kojarzone są z wiekiem senioralnym, w rzeczywistości dotykają one zwierzaki na różnych etapach życia. Część z nich ma charakter wrodzony, inne rozwijają się na skutek oddziaływania czynników środowiskowych lub wtórnie, jako powikłanie innych schorzeń. Szacuje się, że choroby serca u psów dotyczą 10% czworonogów.

Niewydolność serca u psa – objawy i przyczyny

Niewydolność serca to stan, w którym serce nie jest w stanie przepompowywać wystarczającej ilości krwi, by pokryć zapotrzebowanie tkanek. W jej przebiegu dochodzi do zaburzeń hemodynamicznych: zastoju krwi w naczyniach i obniżenia rzutu minutowego serca. Skutkuje to powstawaniem obrzęków i dysfunkcjami narządów (m.in. nerek i wątroby). Niewydolność serca u psa może dotyczyć lewej lub prawej komory, co wpływa na pojawiające się u zwierzaka objawy.

Do upośledzenia funkcjonowania serca u psów dochodzi zwykle w wyniku innych chorób kardiologicznych, zwłaszcza endokardiozy zastawek przedsionkowo-komorowych oraz kardiomiopatii rozstrzeniowej. W przypadku lewokomorowej niewydolności serca u psa dominują objawy związane z obrzękiem płuc (m.in. przyspieszenie oddechów, duszności, kaszel i niska tolerancja wysiłku). Z kolei prawokomorowa niewydolność serca prowadzi do rozwoju wodobrzusza (powiększenia obwodu brzucha), obrzęków kończyn, utraty apetytu i ogólnego osłabienia.

Arytmia serca u psa

Kolejną częstą psią przypadłością jest arytmia, czyli zaburzenie rytmu serca. Arytmia polega na niewłaściwym przewodzeniu impulsów elektrycznych przez serce, co powoduje nieprawidłowości w jego pracy (spowolnienie, przyspieszenie lub nieregularność rytmu). Arytmia zwykle jest spowodowana przez choroby serca u psów (m.in. kardiomiopatię rozstrzeniową). Może jednak być wynikiem chorób ogólnoustrojowych (np. nowotworowych), zaburzeń hormonalnych lub elektrolitowych czy niedotlenienia organizmu.

Arytmie można podzielić na pochodzące z przedsionka, komory lub układu bodźcotwórczo-przewodzącego. Zaburzenia rytmu serca u czworonogów rzadko dają wyraźne objawy. Najczęstsze sygnały arytmii u psów to: nietolerancja wysiłku, omdlenia, apatia, dezorientacja, spadek apetytu. Zaburzenia rytmu serca u psów nie zawsze wymagają leczenia – o ewentualnej terapii musi zdecydować lekarz.

Wady wrodzone

Choroby serca u psów mogą mieć związek z obciążeniami genetycznymi. Wady wrodzone serca to nieprawidłowości w jego budowie, które prowadzą do zaburzeń przepływu krwi. U psów z wadami serca może szybko dojść do niewydolności tego organu i nagłej śmierci sercowej. Deformacje w budowie serca mogą dotyczyć zastawek, komór, przedsionków lub naczyń.

Do najczęstszych wad wrodzonych serca u czworonogów należą: przetrwały przewód Botalla, podzastawkowe zwężenie aorty, zastawkowe zwężenie tętnicy płucnej, ubytek w przegrodzie międzykomorowej. Objawy wrodzonych chorób serca można zaobserwować już u szczeniąt. Młode psy często słabo przybierają na wadze, szybko się męczą, są apatyczne, cierpią z powodu duszności lub kaszlu. Wrodzone wady serca zazwyczaj wymagają leczenia chirurgicznego.

Jak dbać o serce psa?

Choroby serca u psów mogą przyczynić się do obniżenia jakości życia zwierząt oraz ich przedwczesnej śmierci. Z tego powodu warto dbać o psie serce już od okresu szczenięctwa. Profilaktyka chorób kardiologicznych u psów powinna opierać się na trzech filarach: kontrolowaniu stanu układu krążenia, stosowaniu diety wspierającej serce oraz regularnej aktywności fizycznej dostosowanej do potrzeb i możliwości psa.

Regularne badania

Skuteczność leczenia chorób serca w dużej mierze uzależniona jest od ich szybkiego wykrycia. Nie można więc zaniedbywać profilaktycznych wizyt u lekarza weterynarii, połączonych z podstawowym badaniem osłuchowym serca psa, a w razie potrzeby również z dodatkowymi badaniami – EKG, RTG lub echem serca. U psów szczególnie narażonych na choroby kardiologiczne zaleca się przeprowadzać pogłębione badanie serca corocznie już od 1.-2. roku życia. Badania serca należy również systematycznie wykonywać u psów w wieku senioralnym (powyżej 7. roku życia). Jeśli natomiast czworonóg cierpi z powodu chorób kardiologicznych, powinien być pod stałą kontrolą specjalisty.

Dieta wspierająca serce psa

Choroby serca u psów mogą być związane z niewłaściwym żywieniem. Jednym z głównych czynników ryzyka jest nadwaga. Aby uchronić pupila przed schorzeniami kardiologicznymi, warto dbać o prawidłową zawartość kalorii w jego diecie, dopasowaną do zapotrzebowania energetycznego. Jeśli pies waży za dużo, należy przestawić go na dietę redukcyjną (np. przy użyciu karmy z formułą light).

Zdrowiu serca sprzyja żywienie psa pokarmami bogatymi w pełnowartościowe białko pochodzenia zwierzęcego. Istotne znaczenie ma ponadto kontrolowanie poziomu magnezu, sodu i potasu w diecie czworonoga. Zawartość sodu w psim pokarmie nie powinna przekraczać 0,4% s.m. W żywieniu czworonoga nie może ponadto zabraknąć składników, które wykazują działanie kardioochronne i przeciwzapalne (m.in. kwasów tłuszczowych omega-3, polifenoli, flawonoidów).

Aktywność fizyczna

Umiarkowana aktywność fizyczna ma dobroczynny wpływ na pracę serca i całego układu krążenia. Regularne ćwiczenia o średniej intensywności pomagają wzmocnić serce i poprawić jego wydolność, unormować ciśnienie i pracę serca oraz utrzymać prawidłową masę ciała. W profilaktyce chorób serca u psów najlepiej sprawdzają się długie spacery, spokojny jogging i pływanie. Aktywność fizyczna powinna być zawsze dostosowana do wieku, kondycji i stanu zdrowia czworonoga. Należy unikać forsujących ćwiczeń, zwłaszcza bez wcześniejszej rozgrzewki – mogą one stanowić duże obciążenie dla serca psów w podeszłym wieku lub z predyspozycjami do problemów kardiologicznych.

Po czym poznać problemy psa z sercem?

Choroby serca u psów mogą rozwijać się latami praktycznie bezobjawowo. Opiekun czworonoga powinien więc być wyczulony nawet na subtelne sygnały problemów kardiologicznych u swojego pupila. Jednym z najczęstszych objawów chorób serca u czworonogów jest zmniejszenie tolerancji wysiłku. Pies, który jeszcze niedawno miał niewyczerpane pokłady energii, może męczyć się już krótkim spacerem i dyszeć po najmniejszym wysiłku. Dość charakterystycznym symptomem chorób kardiologicznych u psów jest tzw. kaszel sercowy. Przypomina on dławienie lub krztuszenie się i najczęściej pojawia się po wysiłku, w pozycji leżącej i w nocy. Choroby serca u psów mogą powodować również wystąpienie takich objawów jak:

• duszności,
• przyspieszony oddech,
• osłabienie,
• apatia,
• dezorientacja,
• omdlenia,
• zasinienie języka, dziąseł i błon śluzowych,
• spadek apetytu,
• powiększenie obwodu brzucha (wodobrzusze).

Jeśli u psa pojawią się takie symptomy, niezbędna jest jak najszybsza konsultacja z lekarzem weterynarii, który przeprowadzi dokładną diagnostykę.

Jakie witaminy wpływają na serce psa?

Niektóre związki znajdujące się w pożywieniu mogą wpływać pozytywnie na stan serca, a w konsekwencji wspomagać profilaktykę i terapię chorób kardiologicznych u czworonogów. Do najważniejszych składników suplementów na serce dla psa należą: tauryna, L-karnityna i kwasy tłuszczowe omega-3. Jak działają te substancje i dlaczego znajdują zastosowanie w diecie kardiologicznej dla psa?

Tauryna

Tauryna jest aminokwasem siarkowym wytwarzany w psim organizmie z prekursorów: cysteiny i metioniny. Pełni ona wiele istotnych funkcji w utrzymaniu prawidłowej pracy serca. Tauryna wpływa na stężenie jonów wapnia w sercu i stabilizację błon komórkowych. W ten sposób reguluje pobudliwość kardiomiocytów i pozwala zachować prawidłowy rytm pracy serca. Wykazuje również właściwości przeciwutleniające, dzięki czemu chroni mięsień sercowy przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. Niedobór tauryny może prowadzić m.in. do rozwoju arytmii i kardiomiopatii rozstrzeniowej.

Większość czworonogów syntezuje taurynę w odpowiedniej ilości, dlatego nie jest konieczne jej dodatkowe suplementowanie. Choroby serca u psów niektórych ras (m.in. golden retrieverów, cocker spanieli, nowofundlandów) mogą być jednak powiązane z niedoborem tauryny. Suplementacja tego aminokwasu bywa korzystna dla psów ras dużych, zwłaszcza żywionych karmami z niską zawartością metioniny i cysteiny (np. pokarmami jednobiałkowymi i bezzbożowymi). Warto rozważyć doustne podawanie tauryny psom ras predysponowanych do chorób serca lub cierpiącym z powodu jego niewydolności.

L-karnityna

L-karnityna jest aminą syntezowaną u psów z lizyny i metioniny. Jej rola biologiczna jest ściśle powiązana z metabolizmem tłuszczów i przemianami energetycznymi. L-karnityna bierze udział w transporcie kwasów tłuszczowych do mitochondriów, gdzie są one wykorzystywane do syntezy związków wysokoenergetycznych. Niedobór L-karnityny u psów może prowadzić do osłabienia kurczliwości mięśnia sercowego i rozwoju kardiomiopatii rozstrzeniowej.

Zdrowe psy syntezują L-karnitynę w wystarczającej ilości. Niedobór tej substancji u czworonogów zazwyczaj jest wynikiem chorób wątroby lub nerek bądź zaburzeń wchłaniania. Może być także skutkiem diety ubogiej w produkty pochodzenia zwierzęcego. Warto wiedzieć, że zwiększone zapotrzebowanie na L-karnitynę mają psy aktywne i uprawiające sport. Szczególnie narażone na niedobór tej substancji, ze względu na brak enzymów niezbędnych do jej syntezy, są boksery. Suplementy z L-karnityną mogą być stosowane również profilaktycznie u zdrowych psów (zwłaszcza aktywnych).

Kwasy tłuszczowe omega-3

Ważną rolę w dietoprofilaktyce chorób serca u psów odgrywają wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3: DHA i EPA. Psy nie są w stanie samodzielnie syntezować tych związków, dlatego muszą otrzymać je wraz z pożywieniem. Bogatym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 jest olej rybny. Kwasy DHA i EPA działają przeciwzapalnie, antyarytmicznie i kardioprotekcyjnie. Zmniejszają pobudliwość kardiomiocytów, chronią śródbłonek naczyń i regulują ciśnienie krwi. Dodatkowo mogą przeciwdziałać wyniszczeniu organizmu spowodowanemu przez choroby serca u psów (m.in. niewydolność serca). Są odpowiednie do stosowania zarówno profilaktycznie, jak i terapeutycznie.

Witaminy dla psa – recepta na zdrowie

By chronić psa przed chorobami serca, warto dbać o prawidłową zawartość witamin w jego diecie. Witaminy, jako związki o działaniu regulacyjnym, wpływają na funkcjonowanie całego organizmu zwierzęcia – również serca i układu krążenia. Szczególne znaczenie dla zdrowia psiego serca mają witaminy z grupy B oraz witaminy o działaniu przeciwutleniającym (A, E i C).

Witaminy z grupy B uczestniczą m.in. w dostarczaniu sercu odpowiedniej ilości tlenu i energii, przez co wpływają na jego wydolność. Suplementacja witamin B jest istotna zwłaszcza w przypadku stosowania leków moczopędnych u czworonoga. Z kolei witaminy A, E i C mogą zredukować stres oksydacyjny towarzyszący chorobom serca u psów. W kompleksowym wsparciu psiego organizmu pomóc może preparat z witaminami ANIMALACTIN. Oprócz witamin i minerałów ważnych dla psiego serca (m.in. wit. A, E, z grupy B i magnezu) zawiera on innowacyjny bioaktywny koncentrat białek mleka (MicroLactin), który wykazuje działanie przeciwzapalne. Witaminy ANIMALACTIN są szczególnie polecane dla psów aktywnych lub cierpiących z powodu problemów ze stawami.

Suplementy na serce dla psa – kiedy należy je podawać

Odpowiednie suplementy na serce dla psa mogą wspomóc profilaktykę lub terapię problemów kardiologicznych. Ich stosowanie powinno być jednak dobrze przemyślane i skonsultowane z lekarzem weterynarii.

Kiedy warto zacząć podawać suplementy na serce dla psa?

Suplementy wspomagające pracę serca – podobnie jak inne dodatki żywieniowe – powinny być stosowane jedynie u zwierząt, które potrzebują specjalnego wsparcia dietetycznego. Zaleca się ich podawanie psom:

• seniorom (powyżej 7. roku życia),
• z predyspozycjami do chorób serca,
• z nadwagą lub otyłością,
• narażonych na duże obciążenie fizyczne – sportowych i pracujących,
• ze zdiagnozowanymi chorobami serca (jako wsparcie terapii),
• z odchyleniami w pracy serca niepowodującymi objawów klinicznych (w celu opóźnienia rozwoju chorób serca).

Suplementy na serce dla psa – konsultacja z weterynarzem

Suplementacja diety psa zawsze powinna być skonsultowana z lekarzem weterynarii. Nie należy podawać pupilowi żadnych preparatów na własną rękę ani bez dokładnej diagnostyki przyczyn jego problemów. Takie działania mogą zmniejszyć skuteczność terapii, spowodować poważne skutki uboczne i opóźnić wdrożenie odpowiedniego leczenia. Podczas konsultacji weterynaryjnej, na podstawie aktualnych wyników badań psa, lekarz dobierze odpowiedni suplement diety i ustali jego prawidłowe dawkowanie. Pozwoli to uniknąć interakcji między suplementami a lekami oraz nadmiaru niektórych składników w diecie czworonoga.

Najczęściej zadawane pytania:

Czy każdy pies potrzebuje suplementów na serce?

Suplementy na serce nie muszą być podawane każdemu psu. Zdrowe czworonogi, u których nie występuje podwyższone ryzyko chorób kardiologicznych, zwykle nie potrzebują dodatków wspomagających pracę serca. Składniki wspierające serce mogą znajdować się w pożywieniu czworonogów, dlatego często nie ma wskazań do ich dodatkowej suplementacji przy prawidłowo zbilansowanej diecie.

Jakie składniki są najważniejsze dla psiego serca?

Do najważniejszych składników wpływających na pracę serca należą: tauryna, L-karnityna, koenzym Q10, wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 oraz antyoksydanty. Źródłem tych składników dla psa mogą być gotowe karmy lub niektóre produkty żywnościowe. Znajdują się one również w suplementach na serce dla psa.

Ile żyje pies chory na serce?

Długość życia psa z chorym sercem zależy od rodzaju i stopnia zaawansowania jego schorzenia. W przypadku niewydolności serca czworonogi najczęściej żyją od kilku miesięcy do kilku lat. Poważne wrodzone wady serca u psów mogą doprowadzić do śmierci nawet w ciągu kilku tygodni od pojawienia się pierwszych objawów choroby. Niektóre problemy kardiologiczne (np. zaburzenia rytmu serca) nie wpływają jednak znacząco na długość życia psów – czworonogi mogą dożyć z nimi sędziwego wieku. Szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia pozwala w wielu przypadkach przedłużyć życie psów cierpiących na choroby kardiologiczne.

Bibliografia:

1. Bkaily G., Taurine and cardiac disease: state of the art and perspectives, Canadian Journal of Physiology and Pharmacology 2020, nr 98, s. 67–73.
2. Ceregrzyn M., Lechowski R., Barszczewska B., Podstawy żywienia psów i kotów, Edra Urban & Partner 2013, s. 364–369.
3. Freeman L.M., Nutritional alterations and the effect of fish oil supplementation in dogs with heart failure, Journal of Veterinary Internal Medicine 1998, nr 12, s. 440–448.
4. Freeman L.M., Beneficial effects of omega-3 fatty acids in cardiovascular disease, Journal of Small Animal Practice 2010, nr 51, s. 462–470.
5. Garncarz M., Hulanicka M., Parzeniecka-Jaworska M., Jank M., Molekularne mechanizmy niewydolności serca u psów, Życie Weterynaryjne 2013, nr 88 (12), s. 1029–1031.

Marta Majewska

Zoopsycholog