Witamina B – kiedy suplementować ją psu?

Spis treści

1. Dlaczego witaminy z grupy B są ważne dla psa?
2. Kluczowe witaminy z grupy B i ich funkcje
3. Witamina B1 (tiamina)
4. Witamina B2 (ryboflawina)
5. Witamina B5 (kwas pantotenowy)
6. Witamina B9 (kwas foliowy)
7. Witamina B12 (kobalamina)
8. Pokarmowe źródła witamin B dla psów
9. Objawy niedoboru witamin z grupy B u psa
10. Rozpoznawanie niedoborów witamin: symptomy i ryzyko
11. Kiedy suplementować psu witaminę B?
12. Kiedy skonsultować się z weterynarzem w sprawie niedoboru witamin u psa?
13. Podsumowanie

Witaminy odgrywają istotną rolę w żywieniu psów, regulując przemiany biochemiczne i wpływając na pracę wielu narządów. Na szczególną uwagę zasługują witaminy z grupy B, które uczestniczą w wielu procesach metabolicznych, syntezie erytrocytów oraz utrzymaniu zdrowej skóry i sierści. Kiedy warto suplementować psu witaminę B?

Dlaczego witaminy z grupy B są ważne dla psa?

Witaminy z grupy B są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu psa. W procesach enzymatycznych pełnią funkcję koenzymów. Witaminy B biorą udział w przemianach metabolicznych węglowodanów, tłuszczów i białek. W ten sposób wpływają na uwalnianie energii i produkcję związków bioaktywnych. Substancje te warunkują również prawidłowe działanie układu nerwowego – uczestniczą w syntezie neuroprzekaźników i przewodzeniu impulsów nerwowych.

Optymalna podaż witaminy B jest niezbędna psu dla utrzymania zdrowej skóry i mocnej sierści – wspiera ona regenerację naskórka i wzmacnia strukturę włosa. Witaminy z grupy B oddziałują ponadto na funkcjonowanie układu odpornościowego – biorą udział w wytwarzaniu komórek odpornościowych i zwalczaniu infekcji. Są także wykorzystywane do produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny.

Witamina B zaliczana jest do witamin rozpuszczalnych w wodzie, co ma znaczący wpływ na jej przyswajanie i magazynowanie. Witaminy z grupy B (z wyjątkiem witaminy B12) nie są magazynowane w organizmie psa, przez co muszą być stale dostarczane wraz z pożywieniem. Trudno je przedawkować, gdyż ich nadmiar wydalany jest z moczem. Jednocześnie dość szybko może dojść do ich niedoborów w przypadku zmian w diecie czy też występowania niektórych chorób.

Kluczowe witaminy z grupy B i ich funkcje

Witamina B wykazuje szerokie działanie biologiczne. Największe znaczenie dla psa mają witaminy: B1, B2, B5, B9 i B12. Każda witamina B ma jednak nieco inne właściwości, które wzajemnie się uzupełniają, zapewniając prawidłową pracę całego psiego organizmu.

Witamina B1 (tiamina)

Witamina B1 jest koenzymem wpływającym na przebieg procesów oddychania komórkowego, glikolizy i glukoneogenezy. Jej odpowiednia ilość jest niezbędna do produkcji NADPH, wytwarzania energii z glukozy i syntezy nukleotydów. Witamina B1 wpływa także na przewodzenie impulsów nerwowych i samopoczucie psychiczne poprzez regulowanie syntezy neuroprzekaźników (m.in. acetylocholiny i kwasu gamma-aminomasłowego).

Witamina B2 (ryboflawina)

Witamina B2 jest niezbędna do prawidłowego przebiegu reakcji oksydacyjno-redukcyjnych, przemian węglowodorów, tłuszczy i białek oraz wytwarzania energii. Ryboflawina odgrywa ważną rolę w syntezie niacyny, kwasu foliowego, witaminy B6 i białek hemowych. Pies musi otrzymywać tę witaminę B także dla zachowania zdrowia skóry, sierści i błon śluzowych.

Witamina B5 (kwas pantotenowy)

Kwas pantotenowy jest wykorzystywany w organizmie psa do syntezy koenzymu A, który uczestniczy w przemianach cukrów, tłuszczów i białek. Optymalna zawartość witaminy B5 w diecie jest konieczna do produkcji hormonów steroidowych, fosfolipidów, cholesterolu i neuroprzekaźników. Ta witamina B dla psa wpływa także na stan skóry i okrywy włosowej.

Witamina B9 (kwas foliowy)

Kwas foliowy odgrywa szczególnie ważną rolę w procesie produkcji czerwonych krwinek i kwasów nukleinowych. Uczestniczy również w syntezie neuroprzekaźników, fosfolipidów oraz przemianach aminokwasów. Witamina B9 wpływa przede wszystkim na szybko dzielące się komórki w szpiku kostnym oraz u rozwijających się płodów.

Witamina B12 (kobalamina)

Witamina B12 reguluje funkcjonowanie układu nerwowego i syntezę mieliny (osłonki włókien nerwowych). Bierze udział w przemianach białek i lipidów oraz syntezie DNA i RNA. Optymalna zawartość kobalaminy w diecie jest ważna dla prawidłowej produkcji krwinek czerwonych u czworonogów.

Pokarmowe źródła witamin B dla psów

W czym jest witamina B dla psa? Witaminy z grupy B znajdują się w wielu produktach żywnościowych, zarówno pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. Ich bogatym źródłem są mięsa i podroby (m.in. wątroba), drożdże piwne, pełnoziarniste zboża, produkty mleczne oraz zielone warzywa liściaste (np. szpinak, jarmuż). Wysokiej jakości, zbilansowana, gotowa karma zwykle w pełni pokrywa zapotrzebowanie psa na witaminy z grupy B.

Objawy niedoboru witamin z grupy B u psa

Ze względu na wielokierunkowe działanie witamin z grupy B ich niedobór może powodować zaburzenia w funkcjonowaniu różnych narządów, zmiany w wyglądzie lub zachowaniu psa. Objawy niedoboru witaminy B często są jednak niespecyficzne, dlatego bardzo ważna jest czujność psich opiekunów, którzy powinni zwracać baczną uwagę na występujące u ich podopiecznych niepokojące symptomy.

Rozpoznawanie niedoborów witamin: symptomy i ryzyko

Niedobór witaminy B może spowodować pojawienie się u psa zarówno niepokojących objawów ogólnoustrojowych, jak i problemów ze skórą, układem nerwowym, pokarmowym czy odpornościowym. Do najbardziej charakterystycznych symptomów niedostatecznej podaży witamin B w diecie psa należą zaburzenia neurologiczne, takie jak: drżenie mięśni, niezborność ruchów, zaburzenia równowagi, porażenia kończyn, apatia.

Gdy w diecie psa brakuje witaminy B, pogorszeniu ulec może stan jego skóry i sierści. Opiekunowie obserwują wtedy u pupila łupież, suchość i łuszczenie się skóry, wzmożone wypadanie włosa i jego spowolniony wzrost, zmatowienie sierści. Zbyt niska zawartość witamin z grupy B w diecie psa może skutkować ponadto problemami z przewodem pokarmowym, takimi jak biegunki, wymioty, utrata apetytu.

Czasami objawy niedoboru witamin B są jednak mniej specyficzne. W przypadku anemii można zauważyć u psa osłabienie, zmęczenie, szybsze męczenie się czy bladość błon śluzowych. Psy, którym brakuje witamin B, mogą być też bardziej podatne na infekcje i dłużej przechodzić rekonwalescencję po chorobach.

Symptomy niedoboru witamin z grupy B mogą jednak znacznie się różnić w zależności od tego, których z nich brakuje w diecie zwierzaka. Objawy neurologiczne występują głównie w przypadku niedoborów witamin B1, B6, i B12, problemy skórne przy niedoborach witamin B2, B3, B5 i B7, a symptomy anemii, gdy pies otrzymuje zbyt mało witamin B9 i B12.

Kiedy suplementować psu witaminę B?

Choć karma pełnoporcjowa zazwyczaj dostarcza psu odpowiedniej dawki witaminy B, w niektórych sytuacjach konieczna może być jej suplementacja.

Wskazania do suplementacji witamin z grupy B

Witamina B może być zalecana w przypadku zwiększonego zapotrzebowanie na nią lub jej ograniczonego przyswajania. Do głównych wskazań do podawania psu suplementów z witaminami z grupy B należą:

• stres – w przypadku zmiany otoczenia, przeprowadzki, wizyt u weterynarza czy problemów behawioralnych (np. lęku separacyjnego) witamina B (wpływająca na układ nerwowy) może pomóc ograniczyć niepokój psa i ułatwić mu adaptację do nowych warunków;
• intensywny wysiłek fizyczny – witamina B wspomaga pracę mięśni i regenerację po wysiłku u psów pracujących i sportowych;
• okres rekonwalescencji – po chorobach, operacjach i antybiotykoterapii suplementacja witamin B może przyspieszyć powrót zwierzaka do pełni sił;
• choroby przewlekłe – choroby nerek, wątroby czy jelit mogą zaburzyć wchłanianie witaminy B lub przyspieszyć jej utratę, powodując konieczność uzupełnienia niedoborów przy pomocy suplementów;
• wiek podeszły – starsze psy ze względu na zmniejszoną zdolność wchłaniania witamin mogą potrzebować dodatkowej dawki witamin B;
• niektóre problemy ze skórą i z sierścią – suplementacja witamin z grupy B może poprawić stan psiej skóry i sierści;
• stosowanie diet eliminacyjnych lub domowych – diety układane samodzielnie mogą być niezbilansowane pod względem zawartości witamin i powodować ich niedobory, które trzeba wyeliminować za pomocą suplementów.

Czytaj też: Jak wygląda łupież u psa

O tym, czy w danym przypadku suplementacja witamin jest konieczna, zawsze powinien zdecydować lekarz weterynarii.

Kiedy skonsultować się z weterynarzem w sprawie niedoboru witamin u psa?

Symptomy niedoboru witamin u psa mogą przypominać objawy niektórych problemów zdrowotnych. Co więcej, niejednokrotnie niedobory witamin i choroby przewlekłe są ze sobą powiązane. Z tego powodu, jeśli u psa występują niepokojące objawy mogące świadczyć o niedoborach witaminowych, zawsze należy skonsultować się z weterynarzem. Także przy planowaniu jakiejkolwiek suplementacji niezbędna jest pomoc specjalisty.

Tylko lekarz weterynarii może zdiagnozować przyczynę psich problemów i wykluczyć ewentualne choroby. Jego pomoc jest konieczna przy doborze suplementów i ustalaniu ich dawkowania w taki sposób, by uniknąć przedawkowania witamin lub interakcji suplementów z lekami.

Podsumowanie

Witamina B jest niezbędna dla zdrowia każdego psa. Reguluje ona m.in. metabolizm energetyczny, funkcjonowanie układu nerwowego, produkcję krwinek czerwonych oraz regenerację skóry i włosa. Zbilansowana dieta to podstawa, by zapewnić psu odpowiednią ilość witamin z grupy B. Jeśli jednak u pupila występuje zwiększone zapotrzebowania na te witaminy lub cierpi on z powodu ich niedoborów, niezbędne może być stosowanie suplementów. Decyzja o suplementacji witamin z grupy B powinna być jednak zawsze dobrze przemyślana i podjętą po konsultacji z lekarzem weterynarii.

Bibliografia:

1. Ceregrzyn M., Lechowski R., Barszczewska B., Podstawy żywienia psów i kotów, Edra Urban & Partner 2013, s. 139-150.
2. Gryszczyńska A., Witaminy z grupy B – naturalne źródła, rola w organizmie, skutki awitaminozy, Postępy Fitoterapii 2009, nr 4, s. 229-238
3. Hanna M., Jaqua E., Nguyen V., Clay J., B Vitamins: Functions and Uses in Medicine, The Permanente Journal 2022, nr 26 (2), s. 89-97

Marta Majewska

Zoopsycholog