Czy brak witaminy D u psa można suplementować?

Spis treści

1. Korzyści i funkcje witaminy D3 dla psa
2. Jakie są najlepsze źródła witaminy D dla psa
3. Główne objawy niedoboru witaminy D u psa
4. Nietolerancja witaminy D u psa - jak poznać?
5. Kiedy warto suplementować witaminę D w diecie psa
6. Jak wybrać suplement witaminy D dla psa
7. Czy można suplementować witaminę D suplementem dla ludzi?
8. Wpływ witaminy D na stawy i układ kostny zwierząt
9. Podsumowanie

Witamina D to grupa rozpuszczalnych w tłuszczach związków steroidowych o niezwykle istotnym znaczeniu dla zdrowia psów. Odpowiada za prawidłowy metabolizm wapnia i fosforu, wspomaga prawidłową mineralizację kości oraz funkcjonowanie mięśni, wzmacnia odporność oraz pozytywnie wpływa na kondycję skóry i sierści.

To właśnie dzięki niej organizm psa funkcjonuje sprawnie, a szczenięta rozwijają się prawidłowo. Co ważne, w przeciwieństwie do ludzi, psy nie syntetyzują witaminy D3 w skórze pod wpływem promieni słonecznych, mogą ją pozyskać wyłącznie z pożywienia. Z tego powodu są szczególnie narażone na jej niedobór, który może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych.

Korzyści i funkcje witaminy D3 dla psa

Witamina D3 pełni niezwykle istotną rolę w organizmie psa, będąc kluczowym regulatorem gospodarki wapniowo-fosforanowej, która warunkuje prawidłowy rozwój i utrzymanie mocnych kości, zdrowych zębów oraz właściwe funkcjonowanie mięśni. Po spożyciu, witamina D (głównie w formie D3 – cholekalcyferolu) ulega przemianom w wątrobie i nerkach do swojej aktywnej postaci – kalcytriolu, który odpowiada za kontrolę wchłaniania, magazynowania i wykorzystywania wapnia i fosforu. Kalcytriol zwiększa absorpcję tych minerałów w jelitach, wspiera ich zatrzymywanie w nerkach oraz reguluje procesy przebudowy tkanki kostnej poprzez wpływ na komórki kostne – osteoblasty i osteoklasty. Dzięki temu kości psa pozostają mocne, elastyczne i odporne na złamania, a zęby zdrowe i dobrze zmineralizowane.

Oprócz wpływu na układ kostny, witamina D3 odgrywa ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i mięśniowego, umożliwiając właściwe przewodnictwo nerwowe i kurczliwość mięśni, w tym mięśnia sercowego. Poza tym wspiera układ odpornościowy, zwiększając zdolność organizmu do zwalczania infekcji i stanów zapalnych. Badania wskazują, że odpowiedni poziom witaminy D3 wspomaga profilaktykę chorób autoimmunologicznych, sercowo-naczyniowych i metabolicznych. Dodatkowo, witamina D3 wpływa korzystnie na stan skóry i sierści, wspomagając procesy regeneracji komórek naskórka oraz ograniczając ryzyko problemów dermatologicznych.

Właściwy poziom witaminy D3 w diecie psa sprzyja więc nie tylko prawidłowemu wzrostowi i rozwojowi szczeniąt, ale ma również ogromne znaczenia w utrzymaniu zdrowia dorosłych i starszych psów. Niedobór tej witaminy może prowadzić do poważnych zaburzeń, takich jak osłabienie kości (krzywica, osteomalacja), spadek odporności czy pogorszenie kondycji skóry i sierści.

Jakie są najlepsze źródła witaminy D dla psa

W przeciwieństwie do ludzi, psy nie są w stanie syntetyzować witaminy D w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego, dlatego jej odpowiednia podaż w diecie jest kluczowa dla zachowania zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu. Witamina D należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, co oznacza, że jej nadmiar może być magazynowany w tkankach i w nadmiernych ilościach staje się toksyczny, prowadząc do zaburzeń pracy nerek, uszkodzenia narządów wewnętrznych, a w skrajnych przypadkach, nawet do śmierci. Jednocześnie, przy stosowaniu suplementacji witaminą D3 w dawkach zalecanych dla psów, ryzyko przedawkowania pozostaje minimalną. Aby zapewnić psu optymalną ilość tego składnika, warto włączyć do diety produkty bogate w witaminę D3. Rośliny i grzyby nie stanowią odpowiedniego źródła witaminy D dla psów, ponieważ zawarta w nich witamina D₂ (ergokalcyferol) charakteryzuje się znacznie niższą biodostępnością i skutecznością w porównaniu z witaminą D₃ (cholekalcyferolem) pochodzenia zwierzęcego. Do najlepszych naturalnych źródeł witaminy D należą tłuste ryby morskie, takie jak łosoś i sardynki, wątroba, żółtka jaj oraz oleje rybne, w tym tran z dorsza, będący szczególnie bogatym źródłem witaminy D3, czyli formy najlepiej przyswajalnej przez organizm psa. W przypadku psów karmionych gotową karmą warto wybierać produkty wzbogacone o witaminę D3. Nowe produkty lub suplementy należy wprowadzać stopniowo, najlepiej w godzinach porannych, co umożliwia obserwację ewentualnych reakcji i, w razie potrzeby, konsultację z lekarzem weterynarii.

Główne objawy niedoboru witaminy D u psa

Niedobór witaminy D3 u psów stanowi istotny problem zdrowotny, który może wpływać zarówno na rozwój szczeniąt, jak i na stan zdrowia dorosłych zwierząt. Niedobór witaminy D3 u psów może wynikać z różnych przyczyn. Do istotnych czynników należą choroby przewodu pokarmowego, które upośledzają wchłanianie witaminy D, a także stosowanie niektórych leków, w tym przeciwpadaczkowych i glikokortykosteroidów, które przyspieszają jej katabolizm. Upośledzona funkcja nerek lub wątroby ogranicza przekształcanie witaminy D w jej biologicznie aktywną formę, natomiast u zwierząt otyłych witamina D ulega zatrzymaniu w tkance tłuszczowej, co zmniejsza jej biodostępność.

Konsekwencje niedoboru witaminy D3 są wieloaspektowe. W obrębie układu kostnego obserwuje się zaburzenia mineralizacji, co prowadzi do łamliwości kości, bólu stawów, a u szczeniąt do zahamowania wzrostu i deformacji szkieletu. Niedobór witaminy D3 wpływa także na funkcjonowanie mięśni, objawiając się ich osłabieniem, a w przypadku przewlekłego niedoboru może przyczyniać się do wypadania sierści, pogorszenia kondycji skóry oraz zaburzeń apetytu.

Coraz więcej badań wskazuje, że obniżony poziom witaminy D3 może mieć związek z rozwojem przewlekłych chorób, w tym chorób sercowo-naczyniowych, chorób autoimmunologicznych, nowotworów.

Ze względu na potencjalne konsekwencje zdrowotne, kluczowe jest wczesne rozpoznanie objawów niedoboru – osłabienie mięśni, bolesność stawów, łamliwość kości, wypadanie sierści, pogorszenie kondycji skóry, zaburzenia apetytu, apatia, czy zahamowanie wzrostu u szczeniąt.

Nietolerancja witaminy D u psa – jak poznać?

Nietolerancja witaminy D3 u psów najczęściej wynika z przedawkowania suplementów, prowadząc do hiperkalcemii, czyli podwyższonego stężenia wapnia we krwi. Witamina D jest rozpuszczalna w tłuszczach i kumuluje się w organizmie, jej nadmierne ich podawanie może być szkodliwe. Objawy obejmują wymioty, biegunkę, bóle brzucha, brak apetytu lub nadmierny apetyt, zwiększone pragnienie i częstsze oddawanie moczu, apatię, osłabienie, objawy nerwowe, skurcze mięśni, a w ciężkich przypadkach napady padaczkowe oraz zwapnienia tkanek i naczyń krwionośnych, szczególnie w nerkach i płucach, które mogą prowadzić do niewydolności tych narządów. Przed rozpoczęciem suplementacji należy ocenić stężenie fosforu we krwi – jego podwyższony poziom stanowi przeciwwskazanie do podawania witaminy D, ponieważ wysoki poziom fosforu może hamować syntezę witaminy D. Jest to szczególnie niebezpieczne, gdy występuje jednocześnie niedobór wapnia, ponieważ fosfor wiążąc wapń, obniżają jego stężenie we krwi. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek niepokojących symptomów kluczowa jest szybka konsultacja z lekarzem weterynarii, który przeprowadzi diagnostykę, oznaczy poziom witaminy D i wskaże odpowiednie leczenie lub modyfikację suplementacji.

Kiedy warto suplementować witaminę D w diecie psa

Czy wiesz, że Twój pies może cierpieć na niedobór witaminy D, nawet jeśli podajesz mu karmę wysokiej jakości? Suplementacja witaminy D u psów jest uzasadniona przede wszystkim w przypadku stwierdzonych niedoborów. Wartą ją również rozważyć w okresie rekonwalescencji po chorobach układu pokarmowego, wątroby lub nerek, gdzie odbywa się wchłanianie i metabolizm tej witaminy. Dodatkowo, wsparcie suplementacyjne jest wskazane u psów starszych, u których wraz z wiekiem obniża się efektywność przemian biochemicznych, oraz u szczeniąt w fazie intensywnego wzrostu, kiedy zapotrzebowanie na witaminę D jest szczególnie wysokie. Niedobór w tym okresie może prowadzić do opóźnionego wzrostu, krzywicy, deformacji szkieletu i osłabienia stawów. Kluczową rolę w ocenie potrzeby i sposobu suplementacji odgrywa lekarz weterynarii, który na podstawie wyników badań oraz stanu klinicznego zwierzęcia, dobiera odpowiednią dawkę, formę preparatu i czas trwania kuracji. Takie postępowanie gwarantuje bezpieczeństwo oraz skuteczność suplementacji, minimalizując ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Zawsze konsultuj suplementację z lekarzem weterynarii – to klucz do bezpieczeństwa Twojego psa

Jak wybrać suplement witaminy D dla psa

Wybierając suplement witaminy D3 dla psa, należy kierować się przede wszystkim jego bezpieczeństwem, jakością oraz dostosowaniem do potrzeb konkretnego zwierzęcia. Kluczowe jest, aby preparat był dedykowany psom, ponieważ produkty przeznaczone dla ludzi mogą zawierać inne stężenia witaminy D3 oraz substancje pomocnicze niezalecane dla zwierząt. Warto zwrócić uwagę na formę suplementu. Dostępne są krople, kapsułki lub tabletki, które różnią się przyswajalnością. Wybór odpowiedniej formy wpływa na komfort codziennego stosowania oraz skuteczność suplementacji. 

Dawkowanie powinno być zawsze dopasowane do masy ciała, wieku, stanu zdrowia psa oraz jego indywidualnego zapotrzebowania. Warto wybierać produkty renomowanych marek, które przeprowadzają badania jakości i bezpieczeństwa.

Prawidłowo dobrana suplementacja, prowadzona pod nadzorem weterynaryjnym, minimalizuje ryzyko niedoborów i przedawkowania, jednocześnie wspierając zdrowie kości, stawów, mięśni oraz ogólną kondycję organizmu.

Czy można suplementować witaminę D suplementem dla ludzi?

Podawanie psu suplementu witaminy D3 przeznaczonego dla ludzi jest co do zasady niewskazane, ponieważ produkty te często zawierają znacznie wyższe stężenia witaminy D3 oraz substancje dodatkowe, które mogą być szkodliwe dla zwierząt np.: ksylitol, czosnek, niektóre zioła, konserwanty czy słodziki. Jednak w szczególnych sytuacjach, gdy na rynku brak jest odpowiednich preparatów weterynaryjnych lub gdy lekarz weterynarii uzna to za zasadne, możliwe jest zastosowanie suplementu dla ludzi. W takim przypadku lekarz dokładnie przelicza dawkę na podstawie masy ciała psa, wyników badań dodatkowych oraz indywidualnego zapotrzebowania, aby nie dopuścić do przedawkowania. Należy pamiętać, że nadmiar witaminy D3 może prowadzić do hiperkalcemii, uszkodzenia nerek oraz zaburzeń rytmu serca, dlatego samodzielne stosowanie ludzkich preparatów jest obarczone dużym ryzykiem. Z tego powodu decyzja o podaniu witaminy D w takiej formie zawsze powinna być poprzedzona konsultacją z lekarzem weterynarii i regularnym monitorowaniem poziomu tej witaminy we krwi psa.

Wpływ witaminy D na stawy i układ kostny zwierząt

Witamina D3 odgrywa kluczową rolę w metabolizmie wapnia i fosforu, co jest niezbędne dla prawidłowej mineralizacji kości oraz funkcjonowania układu kostno-stawowego psów. Odpowiedni poziom tej witaminy wspomaga utrzymanie gęstości mineralnej kości. Niedobór witaminy D może prowadzić do chorób układu kostnego, takich jak krzywica u szczeniąt i osteomalacja lub osteoporoza u dorosłych psów. Dodatkowo, witamina D wpływa na syntezę białek mięśniowych, co ma istotne znaczenie dla utrzymania siły i elastyczności mięśni wspierających stawy.

Regularna suplementacja witaminą D3 wspiera zdrowie stawów, zwłaszcza u psów starszych, otyłych, aktywnych sportowo lub ras predysponowanych do schorzeń ortopedycznych. W takich przypadkach warto rozważyć stosowanie specjalistycznych preparatów, takich jak Animalactin, które wzmacniają ochronę i prawidłowe funkcjonowanie układu kostno-stawowego.

Animalactin to suplement diety dla psów, który zawiera unikalny składnik MicroLactin®, pozyskiwany z mleka hiperimmunizowanych krów hodowanych w Nowej Zelandii. MicroLactin® wykazuje silne działanie przeciwzapalne, redukując mikrostany zapalne w stawach, co może przyczynić się do zmniejszenia bólu i sztywności stawów. Dodatkowo, preparat zawiera substancje chondroprotekcyjne, takie jak glukozamina, siarczan chondroityny i kwas hialuronowy, które wspomagają odbudowę chrząstki stawowej, poprawiają jej elastyczność oraz nawilżenie stawów. Produkt jest dostępny na oficjalnej stronie: https://animalactin.shop/produkty/.

Podsumowanie

Witamina D3 odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu prawidłowego zdrowia psów – wspiera mineralizację kości, prawidłowe funkcjonowanie stawów i mięśni, a także wpływa korzystnie na odporność oraz kondycję skóry i sierści. Psy nie syntetyzują tej witaminy pod wpływem promieniowania słonecznego, dlatego muszą ją pozyskiwać z diety lub odpowiednio dobranych suplementów. Suplementacja witaminy D3 jest szczególnie zalecana w przypadku jej niedoborów, u szczeniąt w okresie intensywnego wzrostu, psów starszych oraz w czasie rekonwalescencji – zawsze pod nadzorem lekarza weterynarii. Należy pamiętać, że preparaty przeznaczone dla ludzi mogą być dla psów niebezpieczne, dlatego należy stosować wyłącznie produkty weterynaryjne, takie jak Animalactin, które w sposób bezpieczny i kompleksowy wspierają zdrowie układu kostno-stawowego.

Bibliografia

• Backstrand, J. R., & Keen, C. L. (2013). Vitamin D metabolism and requirements in dogs and cats: A review. Journal of the American Veterinary Medical Association, 243(10), 1366–1373.
• FDA (2021). Vitamin D Toxicity in Dogs. U.S. Food and Drug Administration. Retrieved from: https://www.fda.gov/animal-veterinary/animal-health-literacy/vitamin-d-toxicity-dogs
• Sikorska-Kopyłowicz, A., Kurosad, A., & Jonkisz, P. (2016). Rola oznaczania i suplementacji witaminy D u psów i kotów z przewlekłą niewydolnością nerek. Magazyn Weterynaryjny, 25(5), 52–54.
• Mirowski, A., Didkowska, A., & Jachnis, A. (2018). Problem niedoboru witaminy D. Życie Weterynaryjne, 93(7).
• Jaffey, J. A., Kreisler, R., Backus, R. C., Gordon, D., & Chittick, L. (2020). Effects of short-term calcifediol supplementation on leukocyte cytokine production in healthy dogs: A randomized, double-blinded, placebo-controlled crossover trial. Frontiers in Veterinary Science, 7, 570998

Dominika Czortek

Lekarz weterynarii