Jak dbać o psią sierść?

Spis treści

1. Regularne szczotkowanie - fundament zdrowej sierści psa
2. Częstotliwość i rodzaj szczotkowania według typu sierści:
3. Kąpiele - jak często i czym kąpać psa?
4. Dieta i witaminy - fundament zdrowej sierści
5. Najważniejsze składniki odżywcze wpływające na zdrowie sierści:
6. Suplementy na sierść dla psa
7. Profilaktyka i leczenie problemów skórnych
8. Profilaktyka problemów skórnych obejmuje:
9. Komfort i dobre samopoczucie psa
10. Co na wypadanie sierści u psa?
11. Jak ograniczyć nadmierne linienie i wypadanie sierści?
12. Podsumowanie

Pielęgnacja sierści psa to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim kluczowy element dbania o zdrowie oraz komfort naszego psiego towarzysza. Sierść stanowi naturalną barierę ochronną skóry, zabezpieczając ją przed czynnikami zewnętrznymi, a jej kondycja stanowi odzwierciedlenie ogólnego stanu zdrowia psa. Niezależnie od rasy, struktury czy długości włosa, właściwa i systematyczna pielęgnacja, odpowiednia dieta z prawidłową podażą witamin i składników mineralnych, suplementacja i dbałość o dobrostan, pozwala utrzymać sierść w doskonałej formie oraz zapobiegać rozwojowi licznych schorzeń dermatologicznych, alergiom oraz nadmiernemu wypadaniu włosów, które mogą świadczyć o zaburzeniach metabolicznych czy niedoborach żywieniowych. Warto trzymać się poniższych strategii i sprawdzonych rozwiązań, które pomogą Ci zadbać o sierść Twojego psa na najwyższym poziomie, gwarantując mu zdrowie i komfort każdego dnia.

Regularne szczotkowanie – fundament zdrowej sierści psa

Szczotkowanie psa stanowi kluczowy element kompleksowej pielęgnacji sierści i skóry. Usuwa martwe włosy, rozczesuje kołtuny, a mechaniczne stymulowanie skóry podczas szczotkowania zwiększa mikrokrążenie krwi, co z kolei wspomaga lepsze dotlenienie i odżywienie mieszków włosowych. Badania potwierdzają, że odpowiednia pielęgnacja skóry i sierści zapobiega jej suchości i zmniejsza ryzyko infekcji bakteryjnych czy grzybiczych (Frontiers in Veterinary Science, 2022). Częstotliwość oraz rodzaj stosowanej szczotki powinny być dostosowane do typu sierści konkretnej rasy. Wielkość i typ szczotki powinny być dopasowane do wielkości psa oraz rodzaju jego sierści, co zapewnia skuteczność pielęgnacji i komfort zwierzęcia. Wybór akcesoriów zależy od rasy, długości włosa i rodzaju sierści. Wielkość i typ szczotki powinny być dopasowane do wielkości psa oraz struktury jego futra, co zapewnia skuteczność pielęgnacji i komfort zwierzęcia.

• Szczotka włosiana – najbardziej uniwersalne narzędzie, usuwa zanieczyszczenia, złuszczony naskórek oraz luźne włosy, jednocześnie delikatnie masując skórę psa.
• Szczotki druciane (szpilkowe) – dla psów o sierści długiej lub średniej. Wybór twardości i długości igieł zależy od struktury sierści i obecności podszerstka. Dla psów z cienkim, długim włosem najlepiej sprawdzą się miękkie szczotki, a dla gęstej i twardej sierści szczotki twardsze, gęstsze i ostro zakończone.
• Szczotka typu „pudlówka” – idealna dla bardzo gęstej i bujnej sierści, np. u pudli. Wymaga ostrożności, aby nie podrażnić skóry psa.
• Szczotki silikonowe lub gumowe – przeznaczone dla psów gładkowłosych, pozwalają usunąć martwy włos i delikatnie masować skórę bez ryzyka podrażnień. Należy prowadzić je zawsze zgodnie z kierunkiem włosa, nigdy „pod włos”.
• Metalowy grzebień – szczególnie przydatny u psów długowłosych do rozczesywania kołtunów i włosów trudno dostępnych. Przy cienkim włosie najlepiej stosować grzebień z gęsto rozstawionymi igłami, natomiast przy gęstym podszerstku z większym rozstawem.

Częstotliwość i rodzaj szczotkowania według typu sierści:

• Psy krótkowłose – zaleca się szczotkowanie sierści 1-2 razy w tygodniu miękką szczotką lub gumową rękawicą do masażu, co pozwala na delikatne usunięcie martwego włosa i stymulację skóry bez ryzyka podrażnień.
• Psy długowłose – wymagają codziennego rozczesywania sierści przy użyciu grzebienia o szeroko rozstawionych zębach oraz szczotki z naturalnym włosiem, które pomaga utrzymać sierść gładką i zapobiega tworzeniu się kołtunów. Niektóre rasy psów wymagają regularnego strzyżenia okrywy włosowej. Zbyt długie włosy w okolicach pyska mogą przysłaniać oczy, utrudniając widzenie, a sierść na tułowiu, brzuchu i łapach łatwo się brudzi i kołtuni, utrudniając swobodne poruszanie się. 
• Rasy psów z podszerstkiem (np. husky, malamuty) – potrzebują specjalistycznych narzędzi, takich jak furminatory, które skutecznie usuwają podszerstek i minimalizują linienie, co jest istotne zwłaszcza w okresie sezonowej wymiany sierści.

Regularne szczotkowanie to podstawa pielęgnacji sierści, jednak aby było skuteczne i bezstresowe dla psa, kluczowe jest wczesne i systematyczne przyzwyczajanie go do tej czynności. Zacznij powoli, stosując pozytywne wzmocnienia, takie jak smakołyki i pochwały, aby pies kojarzył szczotkowanie z przyjemnym doświadczeniem. Im wcześniej i częściej to robisz, tym łatwiej utrzymasz sierść psa w doskonałej kondycji przez całe życie.

Systematyczne czesanie redukuje nadmierne linienie oraz poprawia barierę ochronną skóry, utrzymując sierść miękką, błyszczącą i odporną na czynniki środowiskowe. Warto pamiętać, że zaniedbanie pielęgnacji może prowadzić do problemów dermatologicznych, takich jak stany zapalne, swędzenie czy nawet powstawanie ran.

Kąpiele – jak często i czym kąpać psa?

Psy nie potrzebują codziennych kąpieli, a zbyt częste mycie może naruszyć naturalną barierę ochronną skóry i prowadzić do nadmiernego wysuszenia sierści oraz podrażnień. Najlepiej postępować według zasady: tak często, jak to konieczne, tak rzadko, jak to możliwe.  Zgodnie z zaleceniami, optymalna częstotliwość kąpieli to zazwyczaj co 4-6 tygodni, o ile nie wystąpi silne zabrudzeniesierści lub specyficzne wskazania zdrowotne.

Ważnym aspektem jest dobór odpowiedniego szamponu. Preparaty dedykowane psom powinny mieć łagodny skład, neutralne pH (około 6,5-7,5) dostosowane do skóry psów, co zapobiega naruszeniu jej naturalnej równowagi lipidowej. Szampony przeznaczone dla ludzi nie są odpowiednie ze względu na różnice w pH skóry psów i mogą powodować podrażnienia oraz przesuszenie.

Dla psów z problemami dermatologicznymi, takimi jak alergie, infekcje grzybicze czy łupież, dostępne są specjalistyczne szampony lecznicze zawierające składniki o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym lub nawilżającym (np. chlorheksydyna, pirytionian cynku, alantoina). Ich stosowanie powinno odbywać się pod kontrolą lekarza weterynarii.

Po kąpieli należy dokładnie osuszyć sierść psa, aby zapobiec rozwojowi drobnoustrojów w wilgotnym środowisku skóry. Regularne, ale umiarkowane kąpiele, w połączeniu z odpowiednią pielęgnacją wspierają zdrową i lśniącą sierść oraz kondycję skóry psa.

Dbając o kompleksową pielęgnację psa, nie można zapominać o regularnym czyszczeniu uszu i oczu. Uszy powinny być regularnie kontrolowane pod kątem nagromadzonej woskowiny, zabrudzeń oraz objawów infekcji, takich jak zaczerwienienie, nieprzyjemny zapach czy nadmiar woskowiny. Do czyszczenia stosuje się specjalne preparaty dla psów, które delikatnie usuwają zabrudzenia, nie podrażniając skóry.

Dieta i witaminy – fundament zdrowej sierści

Zdrowa i lśniąca sierść psa zaczyna się od właściwego wsparcia od wewnątrz, czyli od dobrze zbilansowanej diety. Prawidłowo skomponowany jadłospis dostarcza niezbędnych składników odżywczych i witamin, które wspierają procesy regeneracyjne skóry oraz wzrost i kondycję włosa. Kluczowe dla utrzymania zdrowej i lśniącej sierści są wysokiej jakości białka, korzystne tłuszcze oraz odpowiedni poziom witamin i składników mineralnych.

Najważniejsze składniki odżywcze wpływające na zdrowie sierści:

• Witaminy z grupy B (szczególnie biotyna) – odgrywają istotną rolę w metabolizmie skóry i włosów. Biotyna (witamina B7) wspomaga produkcję keratyny, głównego białka budującego włosy, a jej niedobór może prowadzić do łamliwości i utraty sierści. Badania kliniczne wskazują, że suplementacja biotyny poprawia kondycję sierści u psów z problemami dermatologicznymi.
• Witamina A – wspiera regenerację naskórka i produkcję sebum, które chronią sierść przed przesuszeniem i działaniem czynników zewnętrznych. Niedobór witaminy A może skutkować suchą, matową sierścią oraz łuszczącą się skórą.
• Witamina E – pełni funkcję silnego antyoksydanta, chroniącego komórki skóry przed stresem oksydacyjnym i uszkodzeniami wywołanymi przez wolne rodniki. Witamina E pomaga również zachować elastyczność i odpowiednie nawilżenie skóry, co przekłada się na zdrowy wygląd sierści.
• Kwasy tłuszczowe Omega-3 i Omega-6 – są niezbędne dla utrzymania prawidłowego nawilżenia skóry i lśniącej, błyszczącej sierści. Omega-3 (kwas eikozapentaenowy EPA i kwas dokozaheksaenowy DHA) wykazują właściwości przeciwzapalne, co może łagodzić objawy alergii i stanów zapalnych skóry. Natomiast kwasy omega-6 (kwas linolowy) wspierają barierę lipidową skóry, zapobiegając utracie wilgoci.
• Składniki mineralne, takie jak cynk i miedź – są kluczowe dla syntezy keratyny oraz melaniny, czyli barwnika pigmentacji sierści. Cynk wspiera również funkcje immunologiczne skóry. Niedobory tych minerałów mogą skutkować łamliwością włosów i matową, pozbawioną blasku i koloru sierścią.

Suplementy na sierść dla psa

Na rynku dostępne są liczne suplementy witaminowo-mineralne, które wspierają zdrowie skóry oraz kondycję sierści psów. Formuła tych suplementów opiera się na starannie dobranych witaminach i składnikach odżywczych niezbędnych do prawidłowego wzrostu, regeneracji i utrzymania połysku włosa. Witaminy zawarte w takich preparatach mają kluczowe znaczenie dla zachowania zdrowej skóry i sierści, a ich regularne stosowanie w formie suplementu może znacząco poprawić kondycję włosa.

Do najważniejszych składników suplementów należą kwasy tłuszczowe Omega-3 i Omega-6, pozyskiwane m.in. z oleju z łososia, oleju z wiesiołka czy siemienia lnianego, które działają przeciwzapalnie, wspierają nawilżenie skóry i poprawiają wygląd sierści. Biotyna (witamina B7), często obecna w suplementach, odgrywa kluczową rolę w syntezie keratyny, wzmacnia włosy i zmniejsza ich łamliwość, natomiast witaminy A i E, również zawarte w wielu suplementach dla psów, działają jako przeciwutleniacze, wspomagając regenerację skóry i utrzymanie prawidłowej struktury włosa. składniki mineralne, takie jak cynk i miedź, mają istotne znaczenie dla zdrowia skóry, funkcjonowania układu odpornościowego oraz procesów pigmentacyjnych sierści. Dzięki tym składnikom, regularna suplementacja witamin i składników odżywczych, pozwala utrzymać sierść psa w dobrej kondycji, szczególnie u zwierząt z problemami dermatologicznymi lub suchą, matową sierścią.

Warto pamiętać, że stosowanie suplementów i witamin powinno odbywać się zawsze pod nadzorem lekarza weterynarii. Specjalista dobierze odpowiedni preparat, uwzględniając indywidualne potrzeby psa, jego stan zdrowia i kondycję sierści, minimalizując ryzyko niedoborów lub przedawkowania witamin i składników odżywczych. Dzięki temu suplementy i witaminy będą skutecznie wspierać zdrowie sierści, poprawiając jej połysk, elastyczność i ogólną kondycję skóry.

Profilaktyka i leczenie problemów skórnych

Zmiany w kondycji wyglądzie sierści i skóry psa, takie jak łamliwość włosów, nadmierne wypadanie, obecność łupieżu, zaczerwienienia czy uporczywy świąd, mogą być sygnałem różnorodnych problemów dermatologicznych. Przyczyną mogą być zarówno choroby skóry, takie jak zapalenie czy grzybice, jak i alergie (kontaktowe, pokarmowe lub atopowe), infekcje bakteryjne oraz pasożyty zewnętrzne, w tym pchły i roztocza.

W przypadku pojawienia się takich objawów kluczowa jest szybka konsultacja z lekarzem weterynarii. Specjalista przeprowadzi szczegółową diagnostykę, która może obejmować badania skóry, testy alergiczne, mikroskopowe oceny zmian oraz posiewy bakteryjne. Na podstawie wyników zostaje wdrożone leczenie ukierunkowane na przyczynę problemu, co pozwala skutecznie przywrócić zdrowie skóry i sierści.

Profilaktyka problemów skórnych obejmuje:

• Regularne odrobaczanie – pasożyty jelitowe, takie jak glisty czy tasiemce, mogą znacząco osłabiać organizm psa, prowadząc do niedoborów składników odżywczych i witamin. Systematyczne odrobaczanie zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii nie tylko chroni przed infekcjami pasożytniczymi, ale także wspiera ogólną kondycję czworonoga i poprawia wygląd jego sierści.
• Stosowanie preparatów przeciwpchelnych i przeciwkleszczowych – pasożyty zewnętrzne, takie jak pchły i kleszcze, mogą wywoływać u psów reakcje alergiczne, świąd, stany zapalne, a w konsekwencji prowadzić do wypadania włosów i pogorszenia kondycji skóry i sierści. Regularne stosowanie skutecznych preparatów ochronnych minimalizuje ryzyko zakażeń pasożytniczych oraz wspiera komfort i dobre samopoczucie psa.
• Prawidłową pielęgnację – systematyczne szczotkowanie i kąpiele z użyciem dedykowanych szamponów i odżywek mają kluczowe znaczenie dla utrzymania zdrowej skóry i sierści. Usuwanie martwego włosa, zanieczyszczeń i nadmiaru sebum poprawia mikrokrążenie w skórze, stymuluje mieszki włosowe do regeneracji, a także zmniejsza ryzyko stanów zapalnych i infekcji dermatologicznych.
• Dbałość o dietę i suplementację – odpowiednio zbilansowana dieta bogata w wysokiej jakości białka, kwasy tłuszczowe Omega-3 i Omega-6, witaminy (A, E, B7) oraz składniki mineralne(cynk, miedź) wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego, regenerację skóry i wzrost mocnych, lśniących włosów. Suplementacja, stosowana po konsultacji z lekarzem weterynarii, może być szczególnie pomocna u psów z problemami skórnymi, suchą sierścią lub nadmiernym linieniem.

Zapewnienie kompleksowej opieki i monitorowanie stanu skóry psa pozwala nie tylko na szybkie wykrycie problemów, ale także na skuteczne zapobieganie ich rozwojowi, co znacząco wpływa na komfort i dobre samopoczucie czworonoga.

Komfort i dobre samopoczucie psa

Stan sierści psa jest ściśle powiązany z jego ogólnym zdrowiem, samopoczuciem i komfortem życia. Sierść oraz skóra odzwierciedlają zarówno kondycję fizyczną, jak i równowagę emocjonalną psa, dlatego prawidłowa pielęgnacja powinna uwzględniać zarówno aspekty zewnętrzne, jak i styl życia zwierzęcia.

• Stres –  przewlekłe napięcie i stres negatywnie wpływają na funkcjonowanie układu odpornościowego, co zwiększa podatność na choroby skóry, nadmierne linienie czy nawet miejscowe łysienie. Dodatkowo stres może prowokować zachowania kompulsywne, takie jak nadmierne drapanie czy lizanie, prowadzące do samouszkodzeń skóry i pogorszenia stanu sierści.
• Brak ruchu – brak regularnej aktywności wpływa nie tylko na ogólną kondycję organizmu psa, ale także na prawidłowe krążenie krwi w skórze, które jest niezbędne dla odżywienia mieszków włosowych i utrzymania sierści w dobrej kondycji. Regularny ruch wspomaga metabolizm, poprawia dotlenienie tkanek i sprzyja naturalnej regeneracji skóry i włosa.
• Warunki środowiskowe – środowisko, w którym pies przebywa, ma ogromne znaczenie dla zdrowia skóry i sierści. Czyste, suche i spokojne miejsce do odpoczynku pozwala na regenerację naskórka i utrzymanie sierści w dobrej kondycji. Nadmierna wilgotność, brud, nieodpowiednia temperatura czy hałas mogą zwiększać ryzyko stanów zapalnych, infekcji skórnych oraz osłabienia struktury włosa.

Zapewnienie psu odpowiedniej ilości ruchu, komfortowego miejsca do odpoczynku oraz minimalizacji czynników stresogennych sprzyja zachowaniu równowagi fizycznej i psychicznej. W efekcie skóra pozostaje zdrowa, a sierść lśniąca, mocna i odporna na uszkodzenia, co przekłada się bezpośrednio na komfort i dobre samopoczucie psa.

Co na wypadanie sierści u psa?

Nadmierne wypadanie sierści u psa może mieć wiele różnych przyczyn, od naturalnej, sezonowej wymiany futra, przez czynniki środowiskowe i stres, aż po alergie, choroby skóry lub niedobory żywieniowe. Warto dokładnie obserwować psa i w razie niepokojących objawów skonsultować się z lekarzem weterynarii, ponieważ wypadanie sierści może być objawem poważniejszych problemów zdrowotnych.

Jak ograniczyć nadmierne linienie i wypadanie sierści?

• Dieta: Zapewnij psu dobrze zbilansowaną dietę, bogatą w białko wysokiej jakości, witaminy (szczególnie z grupy B, A i E), kwasy tłuszczowe Omega-3 i Omega-6 oraz niezbędne składniki mineralne, takie jak cynk i miedź. Składniki te wspierają regenerację skóry oraz wzrost i wytrzymałość włosa. W razie niedoborów warto rozważyć suplementację.
• Regularne szczotkowanie: Systematyczne usuwanie martwych włosów za pomocą odpowiednio dobranych szczotek pomaga zapobiegać tworzeniu się kołtunów oraz zmniejsza ilość sierści pozostającej na meblach i ubraniach. Dodatkowo, szczotkowanie stymuluje mikrokrążenie skóry, co sprzyja lepszemu odżywieniu mieszków włosowych.
• Konsultacja weterynaryjna: W przypadku podejrzenia alergii, infekcji skórnych lub innych problemów dermatologicznych, niezbędna jest wizyta u lekarza weterynarii, który może zlecić odpowiednie badania i wdrożyć leczenie.
• Suplementacja: Wsparcie diety odpowiednimi suplementami, np. zawierającymi kwasy tłuszczowe Omega-3, witaminy (biotynę) czy cynk, może znacząco poprawić kondycję sierści i skóry, zwłaszcza u psów zmagających się z problemem nadmiernego linienia.

Każda zmiana w kondycji sierści powinna być traktowana indywidualnie, a długotrwałe lub nasilone wypadanie włosów wymaga profesjonalnej diagnostyki u lekarza weterynarii.

Podsumowanie

Pielęgnacja sierści psa to nie tylko kwestia estetyki, lecz przede wszystkim ważny element troski o jego zdrowie i komfort. Regularne szczotkowanie, odpowiednio dobrane kąpiele oraz właściwa dieta bogata w niezbędne witaminy, składniki mineralne i kwasy tłuszczowe tworzą fundament zdrowej i lśniącej sierści. Warto także pamiętać o suplementacji oraz profilaktyce przeciw pasożytom i chorobom skórnym, które mogą prowadzić do problemów z sierścią. Nie mniej istotne jest zapewnienie psu odpowiednich warunków życia, w tym ruchu, spokoju i wsparcia psychicznego, ponieważ stres i złe warunki środowiskowe negatywnie wpływają na kondycję skóry i włosa. Kompleksowa pielęgnacja i troska o dobrostan psa przekładają się na jego piękną, zdrową sierść oraz dobre samopoczucie każdego dnia.

Bibliografia 

• Case, L.P., et al. Canine and Feline Nutrition: A Resource for Companion Animal Professionals. 3rd Edition. Elsevier, 2011.
• Miller, W.H., Griffin, C.E., & Campbell, K.L. Muller and Kirk’s Small Animal Dermatology. 7th Edition. Elsevier, 2013.
• EMMANUEL BENSIGNOR, ÉMILIE VIDÉMONT, Dermokosmetyka weterynaryjna
• Żaneta Listowska, Dermatologia małych zwierząt – nowe spojrzenie na znane choroby. Monografia „Magazynu Weterynaryjnego”. Medical Tribune Polska
• Hill, P. B., DeBoer, D. J., & Scott, D. W. (2022). Grooming-Related Concerns Among Companion Animals: Preliminary Data on an Overlooked Topic and Considerations for Animals’ Access to Health-Related Services. Frontiers in Veterinary Science, 9, 827348.
• FEDIAF – European Pet Food Industry Federation. (2019). Nutritional Guidelines For Complete and Complementary Pet Food for Cats and Dogs

Dominika Czortek

Lekarz weterynarii